लठ्ठपणा हा एक विकार आहे. ज्यामध्ये शरीरात जास्त चरबी असते, ज्यामुळे आरोग्यास धोका वाढतो. लठ्ठपणा हा एक जटिल रोग आहे, ज्यामध्ये शरीरात जास्त प्रमाणात चरबी जमा होते, ज्यामुळे विविध आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. हे 30 किंवा त्याहून अधिक बॉडी मास इंडेक्स (BMI) म्हणून परिभाषित केले जाते.
एखाद्या व्यक्तीचा बॉडी मास इंडेक्स (BMI) २५ किंवा त्यापेक्षा जास्त असेल तेव्हा लठ्ठपणा येतो. शरीरातील जास्त चरबीमुळे गंभीर आरोग्य समस्यांचा धोका वाढतो.
बीएमआय व्यतिरिक्त, लठ्ठपणा मोजण्यासाठी इतर घटक –
कंबरेचा घेर म्हणजे तुमच्या कंबरेचे मोजमाप. ओटीपोटात जादा चरबी, कंबरेच्या घेराने मोजली जाते, हे वाढत्या आरोग्य धोक्यांशी संबंधित आहे. (शिफारस केलेला कंबरेचा घेर: प्रौढ पुरुषांसाठी, कंबरेचा घेर 40 इंचांपेक्षा कमी असण्याची शिफारस केली जाते आणि महिलांसाठी, 35 इंचांपेक्षा कमी)
कंबर-टू-हिप गुणोत्तर कंबर आणि हिपभोवती चरबी वितरणाची तुलना करते, उच्च गुणोत्तर जास्त आरोग्यस धोके दर्शवितात.
अतिरीक्त चरबी म्हणजे शरीरात जास्त चरबी असणे, जे आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम करू शकते.
लठ्ठपणासाठी कारणीभूत जीवनशैली घटक:
- जास्त कॅलरी असलेले आहार, प्रक्रिया केलेले पदार्थ आणि साखरयुक्त पेये वजन वाढण्यास कारणीभूत ठरतात.
- शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि बैठी जीवनशैलीमुळे लठ्ठपणाचा धोका वाढतो.
- अपुरी झोप भूक नियंत्रित करणारे हार्मोन्समध्ये व्यत्यय आणू शकते.
- आनुवंशिकता: भूक आणि चरबी साठवण्यावर प्रभाव टाकू शकतात.
- इतर घटक: वैद्यकीय परिस्थिती, औषधे आणि पर्यावरणीय घटक देखील भूमिका बजावू शकतात.
लठ्ठपणाच्या पाच लक्षणांचा समावेश होतो: जास्त वजन वाढणे, धाप लागणे, घाम येणे, घोरणे, झोपायला त्रास होणे आणि पाठ किंवा सांधे दुखणे.
लठ्ठपणा हा टाईप 2 मधुमेह, हृदयरोग, विशिष्ट कर्करोग यासह असंख्य रोगांसाठी एक प्रमुख घटक आहे.
जीवनाची कमी गुणवत्ता: लठ्ठपणा शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम करू शकतो, ज्यामुळे सामाजिक आणि जीवन जगण्याची गुणवत्ता कमी होऊ शकते.
चुकीची आहार पद्धती, बैठी जीवनशैली आणि सामाजिक-आर्थिक बदल या घटकांमुळे भारतातील लठ्ठपणा ही वाढती चिंता आहे. शहरीकरण आणि desk नोकऱ्यांमुळे कमी झालेल्या शारीरिक हालचालींसह प्रक्रिया केलेले खाद्यपदार्थ आणि साखरयुक्त पेये यांचे प्रमुख योगदान आहे. याव्यतिरिक्त, अनुवांशिकता, तणाव आणि काही औषधे देखील भूमिका बजावता.
लठ्ठपणाच्या बाबतीत भारत जागतिक स्तरावर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
भारतात, लठ्ठपणा ही वाढती चिंता आहे, ज्यामध्ये प्रौढ आणि मुले दोघांमध्ये लक्षणीय वाढ होत आहे. अंदाजे 24% भारतीय महिला आणि 23% भारतीय पुरुष लठ्ठ आहेत.
उपचार:
उपचारांमध्ये जीवनशैलीतील बदलांचा समावेश होतो. उपचारांचा मुख्य आधार म्हणजे जीवनशैलीत बदल जसे की आहार आणि व्यायाम.
जीवनशैलीत बदल:
आहारातील बदल: संतुलित, पोषक आणि कॅलरी-नियंत्रित आहार.
वाढलेली शारीरिक क्रिया : एरोबिक वर्कआऊट (जसे की वेगाने चालणे, पोहणे किंवा सायकल चालवणे) आणि नियमित व्यायाम.
Behaviour थेरपी: हे व्यक्तींना चुकीचे खाणे आणि क्रियाशीलता ओळखण्यास आणि सुधारित करण्यास तसेच,शाश्वत जीवनशैलीतील बदल करण्यास मदत करते.
ABLES INDIA 